Επίσημη Ιστοσελίδα του Προσφυγικού                Σωματείου ' Η Κοντέα "

Παλιές Φωτογ. τής Κοντέας .

Χορός του Σταφυλιού 2019

Παρουσίαση βιβλίου "Κοντέα Εστί"

Άγιος Χαράλαμπος 11/2/18

Επιλογές


Η Κοντέα είναι κτισμένη σε μέσο υψόμετρο 47 μέτρων και γεωγραφικό πλά- τος 35ο 6΄ 15΄΄ Ν και μήκος 33ο 43΄ 0΄΄ Ε. Το τοπίο της είναι καμπίσιο με πολύ λίγες ανεπαίσθητες εξάρσεις. Από γεωλογικής άποψης, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι αποθέσεις της Πλειστόκαινης περιόδου, δηλαδή ασβεστολιθικοί ψαμμίτες, άμμοι, χαλίκια, άργιλοι και αμμώδεις μάργες και οι πρόσφατες αλλουβιακές αποθέσεις της Ολόκαινης γεωλογικής περιό- δου. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν προσχωσιγενή εδάφη, τέρρα ρόζα (κόκκινη γη) και καφκάλλες.
Η Κοντέα βρίσκεται στο σημείο όπου ενώνονται τρία διαφορετικά εδάφη: Στα βόρεια (Νιόλητα, Σίουρη, Δροσίστης, Πιστάτζιη κ.ά.) απλώνεται η ασπρογή της Μεσαορίας που αποτελεί και το μεγαλύτερο μέρος. Στα νοτιο- δυτικά (Παλιοπραστειό, Δανάκα, Χατζιηλάρκιες, Αγλάσσικα) η γκριζογή των προπόδων του Τροόδους, καλύπτοντας το ένα τέταρτο του εδάφους της. Στα νοτιοανατολικά αρχίζει η κοκκινογή που φτάνει μέχρι τα Kοκκινοχώρια.
Η Κοντέα συνορεύει στα βόρεια με τη Σίντα (περίπου 6,2 χιλιόμετρα και συν- δεόταν με χωμάτινο δρόμο, τώρα με άσφαλτο), στα βορειοανατολικά με το Πραστειό (περίπου 8,7 χιλιόμετρα), στα ανατολικά με τα Κούκλια (περίπου 3,1 χιλιόμετρα), στα νοτιοανατολικά με τη Μακράσυκα (περίπου 5,6 χιλιόμε- τρα), στα νότια με το Πέργαμος (περίπου 7 χιλιόμετρα) και στα δυτικά με τη Λύση (περίπου 3,1 χιλιόμετρα). Στα νοτιοδυτικά βρίσκεται ο μεσαιωνικός οι- κισμός της Αγλάσυκας, ο οποίος διαλύθηκε στις αρχές της Τουρκοκρατίας. Οι περισσότεροι κάτοικοί του εγκαταστάθηκαν στη Λύση και μερικοί πιθανόν στην Κοντέα.
Ανατολικά του χωριού είναι το γνωστό σταυροδρόμι στο οποίο ενώνονται τρεις πόλεις της Κύπρου: στα ανατολικά η Αμμόχωστος, από την οποία απέχει 25 χιλιόμετρα, στα νότια η Λάρνακα που απέχει 19 χιλιόμετρα και στα δυτικά η Λευκωσία, από την οποία απέχει 35 χιλιόμετρα. Στα βόρεια ο δρόμος κα- τευθύνεται, μέσω Πραστειού, προς Λευκόνοικο και Ακανθού.
Η συνολική έκταση - διοικητικά όρια, του χωριού ανέρχεται στα 2000 εκτάρια, περίπου 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η δε οικιστική περιοχή ανέρχεται στα 100 εκτάρια, περίπου ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο, με πλατιούς δρόμους και μεγάλες πλατείες. Η Κοντέα υπάγεται διοικητικά στην επαρχία Αμμοχώστου. Εκκλησιαστικά όμως ανήκει στην Αρχιεπισκοπή.
Η ύπαρξη πλούσιων υπόγειων και τρεχάμενων υδάτων συνέτεινε στη δημι- ουργία πολλών περιβολιών. Είχε επίσης δύο υδραγωγεία, τα οποία αποτελούν- ταν από υπόγεια λαγούμια που ξεκινούσαν από τους πρόποδες του Τροόδους, μάζευαν το νερό και το διοχέτευαν στην Κοντέα. Η ύπαρξή τους υπολογίζεται από τον καιρό των Ενετών. Η μέση ετήσια βροχόπτωση στην Κοντέα είναι πολύ χαμηλή και ανέρχεται στα 324 χιλιοστόμετρα (μέσος όρος περιόδου 1941-1971). Ωστόσο, η ανόρυξη αρκετών διατρήσεων συνέβαλε στην άρδευση σημαντικών εκτάσεων γης γύρω από το χωριό. Το 1966 κατασκευά- στηκαν δύο μικρά εμπλουτιστικά φράγματα συνολικής χωρητικότητας 82000 κυβικών μέτρων νερού.
Τα τελευταία χρόνια το χωριό περιτριγυριζόταν από μεγάλα και μικρά περιβόλια φυτεμένα με λεμονόδεντρα και άλλα οπωροφόρα δέντρα, τα οποία την άνοιξη, όταν ανθούσαν, άπλωναν το μεθυστικό τους άρωμα σε όλο το χωριό. Πολύ παλαιότερα, από το 1850 περίπου, η Κοντέα άρχισε την αμπελοκαλλιέρ- γεια και με το πέρασμα του χρόνου έγινε γνωστή ανά το παγκύπριο. Το 1966 η συνολική έκταση που κάλυπταν τα λεμονόδεντρα έφτανε τα 115 εκτάρια, ενώ τα αμπέλια το 1971 κάλυπταν μια έκταση 37 εκταρίων. Πάνω στα εύφορα εδάφη της Κοντέας καλλιεργούνταν επίσης τα λαχανικά (πατάτες, ντομάτες, αγγουράκια, καρότα κ.ά.), τα όσπρια, τα σιτηρά, τα κτηνοτροφικά φυτά, οι ελιές και οι πιστακιές.
Αρκετά αναπτυγμένη ήταν και η κτηνοτροφία. Το 1973 υπήρχαν στο χωριό 50 κτηνοτρόφοι, από τους οποίους 7 ήταν χοιροτρόφοι, 7 αγελαδοτρόφοι, ένας πτηνοτρόφος και 35 κτηνοτρόφοι προβάτων και κατσικιών, οι οποίοι ασχολούνταν με την εκτροφή 3263 προβάτων, 789 κατσικιών, 142 αγελάδων, 43 ντόπιων βοδιών και 12955 πουλερικών.
Επειδή η Κοντέα βρίσκεται σε μια πολύ καλή γεωγραφική θέση, στον παλαιό δρόμο Λευκωσίας-Αμμοχώστου, που είναι δύο πολύ δυναμικές πόλεις της Κύπρου, και διαθέτει προσοδοφόρες γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλ- λεύσεις, αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη ραγδαία πληθυσμιακή της ανάπτυξη.
 Πιο κάτω παραθέτουμε την εξέλιξη του πληθυσμού της Κοντέας μέσα από τις απογραφές που διενεργήθηκαν σε διάφορες περιόδους, από το 1884 μέχρι και το 1973, σύμφωνα με το αρχείο της Κυπριακής Δημοκρατίας:
Απογραφή του 1884: Κατοικίες 87, Κτήρια 2, Άρρενες 196, Θηλυκοί 207, Σύνολο 403.
Απογραφή του 1891: Κατοικίες 113, Άστεγοι 5, Κτήρια 3, Μωαμεθανοί 11, Μη Μωαμεθανοί 244, Σύνολο Άρρενες 255, Θηλυκοί Μωαμεθανοί 14, Θηλυκοί Μη Μωαμεθανοί 232, Σύνολο Θηλυκών 246. Σύνολο 501.
Απογραφή του 1901: Κατοικίες 131, Άστεγοι 12, Κτήρια 10, Μωαμεθανοί 10, Μη Μωαμεθανοί 279, Σύνολο Άρρενες 289, Θηλυκοί Μωαμεθανοί 12, Θηλυκοί Μη Μωαμεθανοί 260, Σύνολο Θηλυκών 272. Σύνολο 561.
Απογραφή του 1911: Κατοικίες 156, Άστεγοι 5, Κτήρια 8, Μωαμεθανοί 8, Μη Μωαμεθανοί 340, Σύνολο Άρρενες 348, Θηλυκοί Μωαμεθανοί 9, Θηλυκοί Μη Μωαμεθανοί 307, Σύνολο Θηλυκών 316. Σύνολο 664.
Η «Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια», τόμος 9, σελίδα 295 (Β´ έκδοση, Λευ- κωσία 2011), δίνει τις εξής πληροφορίες:
Το 1881 οι κάτοικοι του χωριού ήσαν 403, το 1891 ανήλθαν στους 501, το 1901
στους 561, το 1911 στους 664, το 1921 στους 729, το 1931 στους 857, το 1946
στους 1228 (1209 Ελληνοκύπριοι, 13 Τουρκοκύπριοι, 6 άλλων εθνοτήτων και
278 σπίτια), το 1960 στους 1305 και το 1973 στους 1359. Άλλοι τόσοι είχαν μεταναστεύσει στο εξωτερικό και σε άλλες πόλεις της Κύπρου.